GaPs.ir - Geology and Petroleum Science - فصل هفتم

مقدمه

در زمین‎شناسی ایران، افیولیت به مجموعه‎ای از سنگ‎های مافیك و اولترامافیك گفته می‎شود كه ممكن است منظم و لایه لایه باشند و یا در اثر تنش‎های زمین‎ساختی با یكدیگر مخلوط شده باشند (علوی تهرانی، 1358) به این مجموعه‎ها كه همراهانی از سنگ‎هـای رسوبی نواحی ژرف دارنـــد «كمـپلكس‎ افیـولیتـیOphiolitic Complex »، «سری افیـولیتیOphiolitic Series »،«آمیزه‎های افیـــولیتیOphiolitic Melange » و سرانجام «آمیزه‎های رنگیــنColoured Melange »نیز گفته شده، كه از میان آنها، واژه «آمیزه‎های رنگین» كاربرد بیشتری دارد كه اغلب به عنوان یك واحد سنگ‎چینه‎ای به كار می‎رود.آمیزه‎های رنگین ایران، بیشتر به صورت نوارهای باریك و كم و بیش پیوسته‎ای هستند كه اغلب در امتداد گسل‎های طولی اصلی رخنمون دارند.

شواهد زمین‎شناسی به ویژه بررسی شیمی این مجموعـه‎هـا از نظر نسبت‎های ایزوتوپی Sr 86/ Sr 87 و نحوه پراكنش عناصر خاكی كمیاب نشانگر آن است كه تركیب شیمیایی آنها همانند سنگ‎كره اقیانـوسی Oceanic Lithosphere است لذا پذیرفته شده كه مجموعه‎های افیولیتی ایران باقیمانده اشتقاق‎های درون قاره‎ای هستند كه در اثر كافتی شدن Rifting شكل گرفته و در اثر فرارانش Obduction و در هنگام جابه‎جایی قاره‎ها و خردقاره‎ها، در محل و امتداد زمیندرزهای كهنPaleo – Geosuture جای گرفته‎اند. جدا از مسائل ژئودینامیكی پوسته، داشتن كرومیت، سولفید مس توده‎ای، كانی‎های گروه پلاتین، عناصر خاكی كمیاب و ... از ویژگی‎هایی است كه به مجموعه‎های افیولیتی ایران ارزش اقتصادی می‎دهند.