GaPs.ir - Geology and Petroleum Science - مزيت ها واثرهاى مثبت ژئوتوريسم و ژئوپارک ها در جامعه

مزيت ها واثرهاى مثبت ژئوتوريسم و ژئوپارک ها در جامعه:  

مزايا و اثرهاى مثبتى که از ايجاد ژئوپارک ها و اجراى برنامه هاى ژئوتوريسم درجامعه به دست مى آيد را مى توان به چهار گروه اصلى تقسيم بندى نمود: اثرات اقتصادى، اثرات آموزشى پژوهشى، اثرات فرهنگى، اثرات درمانى.

اثرهاى اقتصادى:

گردشگرى همواره از صنايع درآمدزا و کم هزينه به شمار مى رفته است. گردشگرى طبيعت که در سال هاى اخير با شتاب زيادى گسترش يافته و علاقه مندان زيادى را به سوى خود کشيده نيز از اين اصل پيروى کرده و حتى نسبت به ديگر رشته هاى گردشگرى رشد وتوسعه بيشترى را داشته است. در مورد ژئوتوريسم که يکى از نتايج تاسيس ژئوپارک ها است، اثرات اقتصادى چشمگيرى چه به صورت مستقيم و چه به صورت غير مستقيم حاصل مى شود که عبارتند از:

- درآمد زايى مستقيم از صنايع وابسته به گردشگرى (حمل ونقل - خدمات صنايع دستى): صنعت حمل و نقل همواره نقشى اساسى در فعاليت هاى گردشگرى داشته و با افزايش رفت و آمد گردشگران توسعه خواهد يافت. خدمات شامل مکان هاى اقامتى، غذاخورى ها، بانک ها و بنگاه هاى اقتصادى، فروشگاه ها، پست و مخابرات از جمله بخش هايى هستند که گردشگران در حين سفر از آنها استفاده کرده و موجب رونق بيشتر کار آنها وبالا رفتن ميزان درآمدها خواهند شد. همچنين صنايع دستى محلى بيشتر به فروش رفته و توليد آنها افزايش خواهد يافت و سنت ساخت صنايع دستى تداوم پيدا مى کند.

- اشتغال دانش آموختگان: همه ساله تعداد زيادى فارغ التحصيل در رشته هاى مربوط به ژئوتوريسم مانند زمين شناسى، ‌جغرافيا، ‌محيط زيست گردشگرى و... بايد وارد بازار کار شوند. در بسيارى از کشورها ظرفيت کارپذيرى اين رشته ها اشباع بوده و کار جديدى نيز وجود ندارد. اين رشته نوين مى تواند فرصت هاى شغلى قابل توجهى را ايجاد کرده و اين گروه از فارغ التحصيلان را به کار گمارد. دو شغل مشخص در ژئوتوريسم و ژئوپارک عبارتند از: راهنمايان زمين (GeoGuide) و زمين بانان (GeoGuard) راهنمايان زمين دانش آموختگانى هستند که اطلاعات مورد نياز را در اختيار گردشگران قرار مى دهند. زمين بانان فار التحصيلانى هستند که با آگاهى از ميزان اهميت و آسيب پذيرى، ژئوسايت ها به حفاظت ونگهبانى از آنها پرداخته و آثار منفى حضور گردشگران را به حداقل مى رسانند.

- جلوگيرى از مهاجرت به شهرها: هنگامى که منطقه اى به دليل حضور گردشگران به رونق اقتصادى رسيده و اشتغال نيز به شکل هاى مختلف در آن منطقه فراوان شود، مهاجرت افراد بخصوص جوانان به شهرهاى بزرگ به منظور يافتن شغل و کسب درآمد کاهش يافته و اقتصاد جوامع محلى تقويت مى شود.

اثرهاى آموزشى پژوهشى:

مبانى فلسفه ايجاد ژئوپارک و همچنين ابداع ژئوتوريسم (همانگونه که پيشتر گفته شد) گسترش وارتقاء دانش عمومى جامعه در رابطه با علوم زمين و اهميت نقش علوم زمين در زندگى مردم بوده است. گردشگران بخصوص قشر جوان و نوجوان در ضمن بازديد از ژئوپارک ها و همچنين همراهى در بازديد هاى ژئوتوريسم با مفاهيم اوليه ميراث زمين شناختى آشنا شده احساس نزديکى و صميميت بيشترى با زمين در آنها پديد ِ‌مى آيد و در نتيجه آنها احترام بيشترى به زمين و پديده هاى مربوط به آن خواهند گذاشت و به طور حتم از تخريب و آسيب رسيدن به آن جلوگيرى خواهند نمود.

از سوى ديگر ‌با توجه به اينکه ژئوسايت ها داراى پديده هاى نادر و ارزشمند زمين شناختى هستند،‌ جايگاه مناسبى براى فعاليت هاى پژوهشى کارشناسان و محققان علوم زمين بوده و مى توانند به عنوان نقاط هدف در اينگونه پژوهش ها به کار روند. دانشگاه ها با متمرکز نمودن بخشى از پايان نامه هاى کارشناسى ارشد و دکترى مى توانند دانشجويان را به پژوهشى در اين پايان نامه ها بوجود آورند. اين موضوع در مورد رشته هاى دانشگاهى ديگر نيز صادق است و همانگونه که ذکر شد دانشجويان رشته هاى جغرافيا، گردشگرى و محيط زيست نيز با توجه به ميان رشته اى بودن موضوع ژئوتوريسم و ژئوپارک مى توانند در اين زمينه به فعاليت هاى پژوهشى بپردازند.

اثرهاى فرهنگى:

يکى از آثار گردشگرى تبادلات فرهنگى است که بين بازديدکننده و جامعه مورد بازديد صورت مى پذيرد. اين آثار کاملاً‌ دوطرفه بوده و گاه از ديدگاه هاى گوناگون مى تواند حتى منفى نيز تلقى شوند. بررسى اثرات فرهنگى منفى نياز به بحث هاى اخلاقى اجتماعى و ايدئولوژيک دارد که اينجا مجال و جايگاه آن نيست و تنها آثار مثبت که تقريباً مورد توافق همه ديدگاه ها است بررسى خواهد شد.

آشنايى با رسم ها و سنت ها، باورها، عادت ها، لباس و غذاى جامعه ميزبان براى گردشگران بسيار جالب است. همچنين مردم محلى نيز با فرهنگ متفاوت گردشگران آشنا شده و گاه اين دريافت ها مى تواند موجب ارتقاى سطح فرهنگى برخى جوامع شود. براى توضيح بيشتر، در ميان ژئوتوريست ها معمولاً افرادى گردشگران با مسافرات به نقاط مختلف نه تنها تا حدى دانسته هاى خود را با مردم جامعه ميزبان به اشتراک مى گذارند، بلکه آنها را از ديگر چشمه هاى اخلاقى و اجتماعى مثبت خود بهره مند مى سازند. در برخى از روستاها و مناطق طبيعى کشور که جاذبه توريستى بالايى دارند، به دليل آنکه سال ها مورد بازديد گردشگران قرار گرفته اند نوعى ارتقاء‌ در رفتارهاى اجتماعى مشاهده مى شود که با ديگر نقاط متفاوت است. در واقع مردم اين مناطق گردشگرپذير شده اند و سعى کرده اند جوامع کوچک خود را با استانداردهاى مطلوب گردشگران هماهنگ سازند. خوشبختانه در اين راستا موضوع حفظ هويت فرهنگى تا حد زيادى به چشم مى خورد و بخش هوشمند جامعه از اين ارزش ها به عنوان يک ابزار قدرتمند در جذب هر چه بيشتر گردشگران استفاده مى کنند.

اثرهاى درمانى:

طبيعت همواره آرامش بخش وتسکين دهنده روح وران انسان است. اين ويژگى در تمامى گونه هاى گردشگرى وابسته به طبيعت ديده مى شود. برخى از پديده هاى زمين شناختى ويژگى افزونترى نيز دارند و براى درمان برخى بيمارى ها به کار مى روند: از اين گروه پديده هاى زمين شناختى مى توان چشمه هاى آب گرم معدنى (بيمارى هاى پوستى و استخوانى)، نهشته هاى پيرامون درياچه ها و ماندآب ها به صورت لجن و گل (بيمارى هاى پوستى استخوانى و مفصلى)، غارها (بيمارى هاى تنفسى) را ياد کرد. به تازگى گونه اى درمان با ماندن در درون غارهاى نمکى انجام مى شود که به آن هالوتراپى (نمک درمانى) مى گويند. در اين گونه درمان، بيمارى هاى تنفسى، ‌آسم و سينوزيت بهبود مى يابند.