GaPs.ir - Geology and Petroleum Science - تاريخچه ژئوتوريسم و ژئوپارک در ايران

تاريخچه ژئوتوريسم و ژئوپارک در ايران:

نخستين مقاله رسمى در مورد گردشگرى زمين شناختى در ايران توسط محمد حسن نبوى در هجدهمين گردهمايى سالانه علوم زمين سازمان زمين شناسى و اکتشافات معدنى کشور (1378) ارائه و به چاپ رسيد. وى در مورد اين مقاله ضمن اشاره به اهميت اين موضوع در زمين شناسى و با توجه به توانمنديهاى بالاى ايران در اين زمينه، پيشنهاد توجه بيشتر به اين موضوع در کشور را ارائه داد.

پس از آن نگارنده از سال 1379 برنامه گسترده اى را در سازمان زمين شناسى و اکتشافات معدنى کشور براى معرفى شناسايى و معرفى پديده ها و عوارض زمين شناختى کشور آغاز نمود که نتايج آن پژوهش ها در نشريات، کتاب ها و مقالات متعدد در داخل و خارج از کشور منتشر گرديد. جعفر صبورى در در بسيارى از برنامه هاى شناسايى و برداشت ها وى را همراهى و مساعدت نمود و نقش وى نيز در پيشبرد اين کار بسيار موثر بوده است.جعفر صبورى کارهاى ارزشمندى در زمينه ژئوتوريسم بخصوص در منطقه سهند و همچنين بيابان لوت به انجام رسانده است.

ثبت ژئوپارک قشم در فهرست ژئوپارک هاى جهانى يونسکو در سال 1385 نقطه عطفى در فعاليت هاى ژئوتوريسم کشور بود. اين مهم با پيشنهاد اوليه نگارنده در سال 1380 و پيگیرى هاى مستمر و چندساله بيژن فرهنگ دره شوروى، عبدالعظيم حقى پور و فخر الدين انوار به انجام رسيد.

گردهمايى سالانه علوم زمين سازمان زمين شناسى و اکتشافات معدنى کشور فرصتى بود که علاقه مندان و پژوهشگران جوان مقالات و يافته هاى جديد خود را در زمينه ژئوتوريسم ارائه دهند و اين سازمان به عنوان پايگاه وجايگاه اين موضوع در کشور، نقش خود را ايفا نمود. پژوهشگرانى از قبيل على رحمانى، بهرام نکويى صدرى و ديگران را ارائه مقاله در اين گردهمايى ها در پيشبرد اين مقوله نوپا در کشور نقش داشتند.

سازمان منطقه آزاد قشم در اواخر سال 1386 اولين کنفرانس ژئوپارک قشم را برگزار نمود. اين کار با همکارى کميسيون ملى يونسکو و همچنين افرادى چون منوچهر قرشى، محمدرضاقاسمى نژاد، عليرضا امرى کاظمى، الهام کزازى و عباس ناصرى به انجام رسيد.

از ديگر افرادى که فعاليت هايى در اين زمينه انجام داده اند، بايد از رضا خوشرفتار نام برد. وى به ويژه در محدوده استان زنجان پژوهش هاى ارزشمندى در زمينه ژئوتوريسم انجام داده است. نخستين کنفرانس ژئوتوريسم ايران در سال 1377 در سازمان زمين شناسى  و پايگاه ملى داده هاى علوم زمين کشور برگزار شد. دبيرخانه اين کنفرانس بيش از 50 مقاله از سراسر ايران دريافت نمود.

پايگاه ملى داده هاى علوم زمين کشور در سال هاى اخيربه اين موضوع پرداخته و ازشاخص ترين فعاليت هاى انجام شده اين مرکز مى توان به انتشار اطلس ژئوتوريسم قشم (1383) گزارش هاى (رقومى) ژئوتوريسم استانى، نقشه ژئوتوريسم تهران و اطلس زمين شناسى راه ها اشاره نمود که مورد اخير با ابتکار و همت سيد على آقانباتى به انجام رسيد.

در پايان بايد از علاقه مندى و حمايت هاى محمد تقى کره اى رئيس سازمان زمين شناسى و پايگاه هاى ملى داده هاى علوم زمين کشور از ابتداى شکل گيرى اين موضوع تاکنون نام بردکه عامل موثرى در پيشرفت فعاليت هاى ژئوتوريسم در کشور بوده است.